Odpowiedzialność za naruszenia SENT może dotyczyć kilku uczestników tego samego przewozu. W zależności od rodzaju uchybienia konsekwencje mogą ponieść podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnik albo kierowca. Nie odpowiadają oni jednak za to samo i na tych samych zasadach. Dlatego po stwierdzeniu nieprawidłowości trzeba najpierw ustalić, jaki obowiązek został naruszony i na kim ten obowiązek spoczywał. Więcej na ten temat można przeczytać we wpisie SENT – czy możliwe jest uniknięcie kar za błędy?
Kto odpowiada za naruszenia SENT?
System SENT nakłada odrębne obowiązki na podmioty uczestniczące w przewozie towarów objętych monitorowaniem. Zakres tych obowiązków zależy między innymi od tego, czy przewóz rozpoczyna się w Polsce, kończy się w Polsce, czy przebiega przez jej terytorium.
Podmiot wysyłający, podmiot odbierający i przewoźnik mogą odpowiadać za niedopełnienie obowiązków przypisanych im przez ustawę. W przypadku tranzytu obowiązki związane z dokonaniem zgłoszenia obciążają przewoźnika. Kierowca ma natomiast własne obowiązki związane z wykonywaniem przewozu. Samo uczestnictwo w przewozie nie wystarcza do przypisania każdemu z tych podmiotów odpowiedzialności za każdą wykrytą nieprawidłowość.
Jeżeli w jednej sprawie organ wskazuje kilka uchybień, każde z nich należy ocenić osobno. Znaczenie ma treść zgłoszenia, przebieg przewozu, rola danego podmiotu oraz przepis, na podstawie którego organ zamierza nałożyć karę.
Odpowiedzialność administracyjna i wykroczeniowa
Przedsiębiorcy ponoszą odpowiedzialność administracyjną. Mogą być na nich nakładane administracyjne kary pieniężne. W przypadku firm, nałożenie kary pieniężnej jest niezależne od winy. Odpowiedzialność ta ma tzw. charakter obiektywny – znaczenie ma wyłącznie stwierdzenia naruszenia. Organy nie badają czy naruszenie było zawinione.
Kierowcy ponoszą odpowiedzialność wykroczeniową. Mogą być na nich nakładane grzywny. Odpowiedzialność ta oparta jest na zasadzie winy. Więcej o odpowiedzialności kierowcy można przeczytać we wpisie SENT-mandat. Kiedy kierowca powinien odmówić przyjęcia mandatu?
Za jakie naruszenia SENT może odpowiadać przewoźnik?
Odpowiedzialność przewoźnika może wiązać się między innymi z niedokonaniem wymaganego zgłoszenia (w przypadku tranzytu), nieprawidłowym uzupełnieniem danych w zgłoszeniu, brakiem aktualizacji zgłoszenia albo niewykonaniem obowiązków dotyczących przekazywania danych geolokalizacyjnych (GPS). Nie każde uchybienie podlega jednak temu samemu przepisowi i tej samej karze.
Przykładowo ustawa przewiduje karę 20 000 zł w określonych przypadkach niedokonania zgłoszenia przez przewoźnika lub rozbieżności dotyczących rodzaju, ilości, masy albo objętości towaru. Przewiduje też karę 10 000 zł za wskazane w niej naruszenia innych obowiązków, w tym dotyczących danych zgłoszenia lub lokalizacji. Przy ocenie sprawy należy sprawdzić dokładną podstawę prawną wskazaną przez organ, zamiast zakładać, że każda „kara SENT” wynika z tego samego przepisu.
W przypadku, gdy do dokonania zgłoszenia zobowiązany jest podmiot wysyłający (przewozy rozpoczynające się w Polsce) lub podmiot odbierający (przewozy kończące się w Polsce) kara za niezgłoszenie przewozu to 46% wartości brutto przewożonego towaru, nie mniej jednak niż 20 000 zł. Więcej inrfomacji o rodzajach kar i ich wysokości można znaleźć we wpisie Kary w systemie SENT: jakie są, ile wynoszą i komu grożą?
Czy błąd pracownika zwalnia firmę z kary SENT?
W przypadku odpowiedzialności administracyjnej samo wykazanie, że pomyłki dokonał pracownik, zwykle nie zwalnia z odpowiedzialności. Trzeba ustalić, czy rzeczywiście doszło do naruszenia przypisanego przedsiębiorcy, czy organ prawidłowo odtworzył stan faktyczny oraz czy istnieją podstawy do odstąpienia od nałożenia kary.
W praktyce warto zabezpieczyć dokumenty pokazujące, jak powstała nieprawidłowość: zgłoszenie i historię jego zmian, instrukcje przekazane pracownikom, korespondencję, dokumenty przewozowe oraz dane dotyczące działania urządzenia lub aplikacji. Taki materiał pozwala przedstawić organowi przebieg zdarzenia, a nie ograniczać wyjaśnień do stwierdzenia, że doszło do pomyłki i wskazania, że odpowiada za nią pracownik – co nie zwalnia z odpowiedzialności.
Odpowiedzialność za naruszenia SENT – odstąpienie od kary
W przypadku obowiązków SENT najlepszym sposobem uniknięcia kar jest skrupulatne przestrzeganie obowiązków. Pomóc w tym mogą wewnętrzne procedury oraz szkolenia. Nasza kancelaria prowadzi takie szkolenia o czym można przeczytać na stronie Szkolenia SENT-Praktyczne.
Jeżeli jednak dojdzie do stwierdzenia naruszenia to UCS ma możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Odstąpienie takie ma jednak charakter wyjątkowy. Więcej o tym można przeczytać w naszych artykułach – klikając w link:
Przesłanki odstąpienia od nałożenia kary
W ustawie SENT przewidziano dwie zasadnicze przesłanki odstąpienia od nałożenia kary:
- przesłankę interesu publicznego
- przesłankę ważnego interesu strony
Wniosek powinien wyjaśniać, która z tych przesłanek występuje w danej sprawie i jakie dowody ją potwierdzają. Organ może też rozważyć odstąpienie z urzędu. Zapraszamy również do zapoznania się z naszym wpisem o tym Jak odwołać się od kary SENT. Napisaliśmy również o tym, czy możliwe jest zmniejszenie kary za błędy SENT. Wpis dostępny jest po kliknięciu w link.
Co zrobić po otrzymaniu informacji o naruszeniu SENT?
Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie, jakie naruszenie zarzuca organ i komu przypisuje obowiązek. Następnie warto porównać ustalenia organu ze zgłoszeniem, dokumentami przewozowymi i rzeczywistym przebiegiem transportu. Istotne może być również ustalenie, czy problem dotyczył samego zgłoszenia, aktualizacji danych, działania rejestru czy przekazywania danych lokalizacyjnych.
Jeżeli organ wszczął postępowanie, wyjaśnienia i dowody najlepiej przedstawić już na tym etapie. Po wydaniu decyzji należy sprawdzić jej uzasadnienie i pouczenie o środku zaskarżenia. Szerzej opisujemy tę drogę we wpisie Kara za błąd SENT: czy można jej uniknąć?
Czy można zmniejszyć karę SENT?
Częste pytanie dotyczy tego, czy organ może zmniejszyć karę, np. zamiast kary 10 000 zł nałożyć karę 2 000 zł lub 3 000 zł – uznając, że taka niższa kara jest wystarczająca, a kara w pełnej wysokości byłaby zbyt wysoką. Przepisy SENT przewidują kary w tzw. sztywno określonej wysokości. Oznacza to, że kary te według dominującego poglądu orzecznictwa nie podlegają miarkowaniu – tzn. nie mogą zostać zmniejszone. Organ nie nakłada kary w tzw. widełkach – np. do 10 000 zł lub do 20 000 zł, ale nakłada karę w sztywno określonej za dane naruszenie wysokości – tj. np. 10 000 zł lub 20 000 zł, a nie „do” tej wysokości. Więcej na ten temat we wpisie SENT zmniejszenie kary-czy jest możliwe? oraz Wyrok TK w sprawie kar z ustawy SENT (SK 12/21)
Jak ograniczyć ryzyko naruszeń SENT w firmie?
Ryzyko naruszeń w zakresie SENT można ograniczyć poprzez wprowadzenie i aktualizację procedur SENT w firmie. Ich wprowadzenie i rodzaj zależą od charakteru firmy (czy jest wysyłającym towary, odbierającym, czy przewoźnikiem; od wielkości firmy i jej organizacji. Jako kancelaria pomagamy we wdrażaniu procedur SENT, w tym również w szkoleniach pracowników.
Jeżeli otrzymali Państwo zawiadomienie o wszczęciu postępowania lub decyzję o karze SENT, zapraszam do kontaktu. Analiza sprawy pozwoli ustalić, komu przypisano naruszenie, jakie dowody są potrzebne i które argumenty można przedstawić organowi.
